Pełny dostęp do zasobów serwisu
Niezarejestrowni goście mają pełny dostęp do zasobów serwisu. Mogą pisać komentarze, posty na forum, pobierać wszystkie zamieszczone w serwisie pliki i załączniki do wiadomości na forum. Zapraszamy!
Dlaczego tu jest reklama?
autor: Kalontas | napisano 28 marca 2009 o 18:53
czytano 13020 razy | średnia ocen: 5.28

Thor

Jednym z najpopularniejszych bogów nordyckich był bożek noszący imię Thor - władca piorunów. Dzięki tej popularności, czasem odsyłał na boczny plan nawet samego Odyna, samemu stając się głównym bohaterem wielu antycznych poematów nordyckich. Jego archetypiczna postać odzwierciedla się w mitach wielu germańskich ludów, włącznie z Anglosasami i Germanami kontynentalnymi, pod nieco zmienionym imieniem. Jego broń, młot Mjollnir, była jedną z najlepiej rozpoznawalnych mitycznych broni kultury antycznej. Ten artykuł ma za zadanie przedstawić ogólną charakterystykę tego boga i najważniejsze mity z jego udziałem - bo spisanie ich wszystkich byłoby skrajnie niemożliwe.
Thor walczy z Gigantami, M. E. Winge

Imię boga wywodzi się od protogermańskiego słowa Þunraz, z którego wywiedziono różne wariacje jego imienia, włącznie z klasycznym staronordyckim Þorr i germańskie Donar. Co ciekawe, ślady jego imienia można znaleźć nawet w języku polskim - otóż niektóre dialekty germańskie posiadały - wywiedzione od Thora - słowo dunder, które do dziś brzmi w polskim powiedzeniu a niech cię dunder świśnie. Czyli, innymi słowy, nawet sobie nie zdajemy sprawy, ile razy życzymy komuś, by posmakowali młota Thora.

Thor narodził się jako syn Odyna i gigantki Jörð, uosobienia ziemi. Niewiele wiemy o jego dzieciństwie i tym, jak został bogiem piorunów, ale podobno był ukochanym i faworyzowanym synem ojca bogów. Gdy dorósł, wziął sobie za żonę niejaką Sif, o której jednak niewiele wiemy, poza tym, że była "złotowłosa". Zgodnie z niektórymi opisami, miał mieć z Sif dwójkę dzieci - córkę Thrud i syna Lóriðiego, od którego wywodzili się przodkowie Wikingów. Oprócz tego, miał kochankę, gigantkę Járnsaxę, która urodziła mu syna Magniego i prawdopodobnie Modiego. Sif przed ożenkiem z Thorem miała mieć syna Ullra, dla którego Thor był ojczymem.

Jedna z ciekawszych historii opisujących młodość Thora przedstawia go jeszcze zanim zdobył swój legendarny młot. Otóż gdy któregoś dnia Loki leciał nad światem jako jastrząb, został schwytany przez złego giganta Geirroda. Gdy tylko ten się zorientował, kogo schwytał, zażądał od niego, by ten sprowadził do niego bezbronnego Thora. Zmuszony Loki zgodził się na to i poszedł po Thora, prowadząc go wprost w pułapkę. Po drodze jednak zatrzymali się na noc w domu gigantki Grid. Gdy tylko Loki opuścił pokój, Grid postanowiła ulec przed majestatem młodego boga i opowiedziała mu, co knują giganci mrozu. Mało tego, dała mu swoją własną magiczną broń - żelazne rękawice i magiczny pas, zwiększający siłę tego, który go nosi, oraz kij. Od tej pory Thor zawsze nosił ten ekwipunek w boju i z nim też ruszył za Lokim. Gdy tylko spotkali Geirroda, a gigant spróbował go zabić, ten bez problemu zgładził giganta, a zaraz za nim wszystkich napotkanych mroźnych gigantów, włącznie z córkami Geirroda.
Mjöllnir

W końcu jednak Thor zdobył swoją legendarną broń, Mjollnir. Jeden mit opisuje, jak ten młot miał powstać. Otóż któregoś razu Loki wyzwał dwóch Krasnoludów, Eitriego i Brokkra, że nie będą potrafili stworzyć tak wspaniałych broni jak inni dwaj ich gatunku, Ivaldssenowie. Bracia przyjmują wyzwanie i najpierw wrzucają do kuźni świńską skórę. Loki próbuje im przeszkodzić, zmieniając się w muchę i kąsząc Eitriego, aby ten przestał dmuchać, ten jednak nie przestaje. Tak powstał Gullinbursti, cudowny dzik Freyra. Następnie wrzucają do pieca złoto, a Loki znów im przeszkadza. Eitri jednak nie przestaje i z pieca wychodzi Draupnir, cudowny pierścień Odyna. W końcu, za trzecią próbą, Loki ugryzł Eitriego tak mocno, że tamten aż zaczął krwawić, przestając dmuchać. Przez to młot, który wyszedł z pieca miał za krótką rączkę, a wiec był jednoręczny, jednak wciąż doskonały. Tak właśnie powstał Mjollnir. Eitri i Brokkr dostarczyli młot Thorowi, który od tej pory dzierżył ten młot jako swoją główną broń. Nie tylko był on bardzo ciężki i silny - jego uderzenie wyzwalało pioruny.
Obraz Johannesa Gertsa

W mniej więcej tym samym czasie Thor zdobył swój legendarny rydwan. Któregoś razu, dostarczono mu na kolację dwie kozy, zwane Tannsgrisnir i Tanngnjóstr. Bez zastanowienia, rozkazał upiec te kozy i zjadł je ze smakiem. Następnego dnia jednak dostał od Odyna cudowny rydwan, którym mógł powozić po niebie, nie miał jednak żadnego zwierzęcia do powożenia. Wpadł nagle na pomysł - zaszedł do kuchni i odnalazł kości kóz. Upewniwszy się, że kości są nienaruszone, uderzeniem Mjollnira przywrócił je do życia i zaprzągł do swojego rydwanu, następnie wybierając się na pierwszą przejażdżkę. Gdy tylko uderzał młotem w chmury, na ziemi rozlegały się głośne pioruny.

Któregoś razu do jego siedziby w Asgard, Bilskirniru, przybył Krasnolud Alviss. Przybył on po to, by przypomnieć bogu, że jego córka była z nim zaręczona i zażądał możliwości ożenienia się z nią. Bóg jednak nie był chętny do zostania teściem Krasnoluda i zażądał, że z powodu swojego małego wzrostu, Alviss musi udowodnić swoją mądrość. Krasnolud należał też do bardzo mądrych, więc bez wahania na to przystał. Thor jednak miał plan - przeprowadził testy tak trudne i długe, że Alviss nie rozwiązał ich aż do wschodu słońca, a - jak powszechnie wiadomo - Krasnoludy kamienieją na widok słońca.

Innego razu, podczas powożenia swoim rydwanem po niebie, napadła go banda gigantów i skradła Mjollnira. Pozbawiony swej cudownej broni Thor nie wiedział, co zrobić, a więc udał się po pomoc do innych bogów. Wszyscy uznali jednogłośnie, że sprawcą był król gigantów, Þrymr, ale nie mieli na to żadnych dowodów. Wówczas Freyja dała Lokiemu pierzastą szatę, aby ten mógł się przenieść do królestwa gigantów i pójść na audiencję u Þrymra. Ten bez skrupułów przyznał się do kradzieży, ale odmówił oddania młota, dopóki Freyja się z nim nie ożeni. Bogini naturalnie odmówiła tej propozycji, ale Heimdall wymyślnił, jak króla oszukać - Thor powinien się przebrać w suknię ślubną i pojechać do Þrymra jako Freyja. Początkowo bóg piorunów nawet nie chciał o tym słyszeć, ale Loki przekonał go, mówiąc że inaczej giganci zaatakują Asgard i zwyciężą, jeśli bogowie nie odzyskają Mjollnira. Po tej perswazji, bóg się zgodził.

Wkrótce Thor, przebrany za Freyję, i Loki, przebrany za jej służkę, przybyli do pałacu Þrymra, od razu zasiadając do wielkiej uczty. Jednak zachowanie "Freyi" wzbudziło zakłopotanie giganta, który od razu zapytał "służkę", dlaczego bogini tak dużo je. Na to Loki odrzekł, że bogini przez dziewięć dni i dziewięć nocy jechała do niego, nie mogąc się doczekać dotarcia na miejsce, i ani trochę nie jadła, więc teraz odpokutowuje ten głód. Następnie Þrymr zapytał, dlaczego oczy bogini są tak ognistoczerwone, na co Loki też znalazł odpowiedź - ponieważ przez te dziewięć dni i dziewięć nocy bogini nie spała. To uspokoiło króla gigantów, który rozkazał by położyć na kolanach Freyi Mjollnira. Thor uradował się na ten widok, schwycił młot, zrzucił przebranie i skoczył na złowrogiego giganta, mordując go na miejscu. Następnie wybił wszystkich gigantów w pobliżu, a ci, którzy przeżyli mieli nauczkę i już nigdy nie ośmielili się zbliżać do młota Thora.
Walka Thora z wężem Midgardu, Johann Heinrich Füssli

Warto jeszcze wspomnieć rolę, jaką Thor miał odegrać podczas Ragnaroku. Podobno wówczas Thor miał osobiście zniszczyć wielu gigantów i innych potworów, aż do momentu gdy spotka swojego arcywroga - Jörmungandra. Oboje mieli być doprawdy równymi przeciwnikami i mają walczyć bardzo długo, aż w końcu Jörmungandr ukąsi Thora i skazi go swoim śmiertelnym jadem. W ostatnich ruchach jednak Thor zniszczy potwora swoim młotem, po czym po zaledwie dziewięciu ruchach skona. Następnie Magni ma podnieść Mjollnira i użyć go do stworzenia nowego ładu na świecie.
komentarze (5) | napisz komentarz
nie musisz się rejestrować!
Prace Heraklesa
© Archeos.pl | O serwisie | Kontakt |
Pliki Cookie
Używamy plików Cookie, aby ułatwiać korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych i reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Rozumiem