Pełny dostęp do zasobów serwisu
Niezarejestrowni goście mają pełny dostęp do zasobów serwisu. Mogą pisać komentarze, posty na forum, pobierać wszystkie zamieszczone w serwisie pliki i załączniki do wiadomości na forum. Zapraszamy!
Dlaczego tu jest reklama?
autor: Kalontas | napisano 19 kwietnia 2009 o 21:12
czytano 11575 razy | średnia ocen: 5.38

Apoteoza

Grecy, jak chyba każdy wielki naród starożytności, marzyli zawsze o nieśmiertelności i osiągnięciu statusu, o którym tylko słyszeli w legendach - o boskości. Wierzyli, że heros - lub nawet zwykły człowiek - który zdoła osiągnąć coś bardzo wielkiego, będzie w stanie osiągnąć nieśmiertelność i status boga. Wierzyli głównie w cały szereg herosów, którzy za swoje wielkie osiągnięcia dostąpili tego rzadkiego zaszczytu, jednak czasem po prostu wystarczyło się "wżenić" w boską rodzinę. W tym artykule nie zagłębie się w mechanikę procesu stawania się bogiem - bo tego po prostu nikt nie znał oprócz samych bogów (a oni niezbyt chętnie dzielili się swoim sekretami), ale opiszę najsłynniejsze postacie, które zdołały to osiągnąć.

Chyba najstarszym ze wszystkim ubóstwionych herosów był tesalski Aristajos. Był on synem Apolla i niejakiej Kyrene, a do Grecji miał przybyć z Libii. Od samego początku na nowej ziemi, którą zastał, bardzo dobrze mu się powodziło, gdyż doskonale znał się na pasterstwie. Wkrótce jednak we znaki zaczęła dawać mu się potężna susza, przez którą umierały zwierzęta. Nagle objawiła mu się bogini Demeter i pokazała mu pszczołę, pokazując że to one będą kluczem do rozwikłania jego problemu. Nie wiedząc jak podejść do roju pszczół, założył na głowę gęstą sieć i w niej zerwał ul z drzewa i wsadził do skrzyni. Wkrótce pszczoły zaczęły rozgaszczać się w skrzyni i w ten sposób powstał pierwszy sztuczny ul, a z jego brzegów Aristajos zebrał pomarańczową, lepką substancję. Okazała się bardzo słodka i zaczął ją dawać swoim ludziom do jedzenia. Nazwano tą substancję miodem, a była ona tak smaczna, że spodobała się nawet bogom. Gdy miała przyjść po niego śmierć, bogowie nagrodzili go za wynalezienie miodu boskością i miejscem pośród nich na Olimpie jako bóg miodu.

Gdy jeszcze Hermes był młody, Zeus miał w Tebach kochankę imieniem Semele. Niestety, dowiedziała się o niej Hera i namówiła Semele, by ta zażądała od Zeusa ukazanie się jej w jego prawdziwej postaci. Postać ta spaliła Semele, ale uratowała jej dziecko, które Zeus zaszył sobie na jakiś czas w udzie. Wkrótce z uda wyskoczył mały Dionizos, którego Zeus powierzył pod opiekę Hermesowi. Ten, niezamężny, nie mógł się nim zaopiekować i oddał go pod opiekę starcowi Sylenowi. Nie było to najlepszego towarzystwo, gdyż rozpiło ono młodego herosa, który bardzo ulubił sobie wino. Któregoś razu wpakował się w tarapaty i musiał uciekać na rydwanie przed Gigantami, którzy chcieli go pożreć. Niestety, był oczywiście pijany i sprowadził rydwan w przepaść. Byłby zginął, gdyby Zeus w ostatniej chwili nie wyratował swojego ukochanego syna i nie wyniósł go do boskości. W ten sposób Dionizos został bogiem wina.

W nieco innych okolicznościach boginią została małżonka Dionizosa, Ariadna. Początkowo była ona śmiertelną królewną kreteńską, która zakochała się w ateńskim królewiczu Tezeuszu. Pomogła mu ona pokonać Minotaura, a po tym uciekła z nim z Krety. Gdy spała na wyspie Naksos, poświęconej Dionizosowi, odwiedził ją właśnie bóg wina, którego zauroczyła jej uroda. Była już jednak zaręczona z Tezeuszem, a więc ten postanowił przekonać herosa by ją porzucić. Tezeusz nie chciał na to przystać, ale Dionizos go do tego zmusił, po czym porwał zdezorientowaną Ariadnę. Ta wprawdzie pokochała Tezeusza, jednak możliwość zostania boginią dużo lepiej jej odpowiadała i zgodziła się wyjść za mąż za Dionizosa. Razem z tym małżeństwem, dokonała się jej apoteoza.

Innym ubóstwionym tesalskim herosem był Eol, syn Posejdona. Już od najwcześniejszego dzieciństwa wykazał się świetną znajomością pogody i wiatrów. Jego rodzinne miasto było jednak silnie targane pewnego razu przez wiatry z różnych stron, ale Eol postanowił wymyślić sposób by je ujarzmić. Najpierw skusił na ucztę najłagodniejszego Zefira. Gdy ten zaczął jeść, Eol zamknął go w amforze. Następnie to samo zrobił z Eurosem, Notosem, a w końcu i z Boreaszem. Gdy Astrajos zaczął szukać swoich zaginionych synów, odnalazł ich u Eola i zaczął żądać dla nich kary. Gdy wypuścił on swoich synów z amfor, wszyscy razem zawiali na niego, zdmuchując go do morza. Tam jednak przechwycił go Posejdon, który uczynił go bogiem wszystkich wiatrów i strażnikiem czterech huraganów, synów sturękiego Briareusa.

Innym morskim bogiem ubóstwionym w ten sposób był Glaukos, który według niektórych źródeł był synem Syzyfa, a według innych - beockim rybakiem, który pokochał nimfę zwaną Skyllą. Nimfa początkowo odrzuciła jego miłość, jednak z czasem przekonała się do niego i wolała go nawet od Apolla. Ten w zemście zmienił ją w ohydnego stwora, a Glaukosa - by jeszcze bardziej cierpiał - zmienił w morskiego bożka, czczonego potem przez rybaków jako ich patrona.

Zbliżając się coraz bardziej do czasów heroicznych, nie sposób nie wspomnieć o Asklepiosie, synu Apolla i Koronis. Ta ostatnia okazała się być niewierna Apollowi, za co też poniosła śmierć. W ostatniej chwili bóg uratował swojego syna ze stosu pogrzebowego i wychował go na herosa. Asklepios zamiast jednak walczyć, wolał leczyć ludzi. Stał się lekarzem tak doskonałym, że potrafił nawet wskrzeszać zmarłych. Zeus uznał to za złamanie porządku świata i zabił go piorunem. Apollo chcąc się zemścić za jego śmierć, zabił Cyklopów, którzy kuli dla Zeusa pioruny. Zmuszony do ustępstwa, Zeus przywrócił Asklepiosa jako boga sztuki medycznej, a sam Asklepios wskrzesił Cyklopów.

Następnymi, którzy mieli dostąpić zaszczytu apoteozy byli Dioskurowie. Para spartańskich herosów wsławiła się wieloma czynami, o których napiszemy swego czasu w innym artykule, tu jednak napiszemy o tym jak doszli do boskości. Otóż Kastor był nieśmiertelny, po Zeusie, ale Polideukes był śmiertelny. Któregoś razu popadli w konflikt o narzeczone ze swoimi kuzynami, Idasem i Linkeusem. Linkeus przeszył Polideukesa oszczepem, ale Kastor zabił Linkeusa. Następnie starł się z Idasem, choć nie mógł go pokonać. Dopiero Zeus spalił Idasa piorunem. Wówczas Kastor zaczął mieć pretensje do Zeusa, że nie może umrzeć razem z Polideukesem. Wówczas Kronion poszedł na kompromis - jeden dzień Kastor i Polideukes spędzają wśród bogów na Olimpie, a drugi - w Hadesie.

W końcu pora na najsławniejszego herosa greckiej mitologii, Heraklesa. Narodził się on jako śmiertelny syn Zeusa i Alkmeny, prawnuczki Zeusa. Wielokrotne namnożenie boskiej krwi w Heraklesie uczyniło go dużo silniejszym herosem niż wielu innych. Dokonał za swojego życia wiele szlachetnych czynów, na które jeden mały paragraf nie wystarczy, ale najbardziej bogowie doceniali jego dwanaście prac, w których zabił groźne potwory, oraz jego walkę w obronie bogów w Gigantomachii. Gdy umierał z powodu koszuli nasączonej krwią Nessosa (nasączonej jadem Hydry), Zeus postanowił go wynagrodzić za lata prób i uniósł jego ducha na Olimp, gdzie uczynił go bogiem wojny i zwycięstwa. Za żonę pojął on wówczas boginię młodości, Hebe, córkę Hery, która też wynagrodziła mu w ten sposób lata cierpień.

Jeszcze wielu herosów dostąpiło apoteozy, ale nie sposób o nich wszystkich tu napisać. Tezeusz według niektórych został zabrany na Olimp przez Atenę. Eneasz został ubóstwiony przez Afrodytę, zabrany w pełnym rynsztunku z pola bitwy. Romulus i Remus zostali wyrwani z królestwa cieni przez Aresa. W końcu, były też kobiety, które się w boską rodzinę wżeniły - Bellona była królową Amazonek, którą Ares uczynił swoją żoną i boginią wojny. Psyche ożeniła się z Erosem, który przemienił ją w boginię ducha i emocji. Podobno nawet Odyseusz został morskim bożkiem pomagającym podróżnym odnaleźć drogę. Triptolemos, ulubieniec Demeter, został władcą rolników i bogiem pracy na roli. W końcu, kilku synów Zeusa dostąpiło zaszczytu zostania bóstwami-sędziami w Podziemiu. Byli to Ajakos, syn Ajginy, oraz Minos i Radamantys, synowie Europy.
komentarze (2) | napisz komentarz
nie musisz się rejestrować!
Prace Heraklesa
© Archeos.pl | O serwisie | Kontakt |
Pliki Cookie
Używamy plików Cookie, aby ułatwiać korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych i reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Rozumiem