Pełny dostęp do zasobów serwisu
Niezarejestrowni goście mają pełny dostęp do zasobów serwisu. Mogą pisać komentarze, posty na forum, pobierać wszystkie zamieszczone w serwisie pliki i załączniki do wiadomości na forum. Zapraszamy!
Dlaczego tu jest reklama?
autor: Kalontas | napisano 21 lipca 2009 o 21:45
czytano 24923 razy | średnia ocen: 5.46

Thoth

Dla wielu religii, szczególnie tych bliższych naturze i pierwotniejszych, ważna jest równowaga sił na świecie. Owszem, porządek musi istnieć na świecie, ale jest on niczym bez wyrównującego go chaosu. Dobro jest na świecie niezbędne, ale bez zła nawet dobro nie będzie potrafiło się zidentyfikować. Tą siłę równowagi obrazowano często za pomocą bóstwa, które stało jako mediator między siłami dobra i zła. W mitologii egipskiej takim bóstwem był Thoth (egip. Dżehuti), ibisogłowy bóg sprawiedliwości, mądrości, pisma i magii.

Thoth miał powstać u zarania dziejów, gdy pierwotny bóg Re przyszedł na świat i sam z siebie zrodził kilkoro dzieci. Jednym z tych dzieci miał być młody Thoth, który przybrał postać ibisa - ptaka, którego zakrzywiony dziób przypominał półksiężyc. Właśnie z jego dzioba miał się narodzić sam księżyc, przez co Thoth, syn boga słońca, stał się sam bogiem księżyca. Do świeżo jaśniejącego na niebie nowego obiektu zaczęły śpiewać w oddaniu pawiany, próbując zwrócić jego uwagę, przez co Thoth zauważył te zwierzęta i nakazał ich poświęcenie mu. Od tej pory sam zaczął czasem przybierać formę pawiana.

Mimo okazjonalnej postaci pawiana, Thoth najczęściej miał formę ibisogłowego bóstwa. Od samego początku wyróżniał się wielką mądrością i ze względu na tą cechę, Re wyznaczył go na jednego z dwóch strażników jego barki, płynącej po niebie i dającej ludziom światło, obok jego siostry Ma'at. To bliskie powiązanie z siostrą miało jeszcze zaowocować, przez co Thoth i Ma'at byli uważani za parę. Najważniejszą rolę miał jednak Thoth dopiero odegrać.

Podczas codziennej walki Re z Apopem, dbał osobiście o to by nie zginął ani jego ojciec, ani Apop - śmierć węża oznaczała by śmierć jednej z pierwotnych sił kosmosu, a więc zachwianie jego równowagi. Później, podobną neutralną rolę odegrał podczas walki Horusa i Setha. Podczas tej właśnie walki, Seth początkowo często dawał radę przezwyciężyć początkującego Horusa, i ten wracał do matki ranny. Thoth wtedy uzdrawiał go, a raz nawet przywrócił mu utracone oko. Nie faworyzował on jednak strony dobra - gdy Seth utracił własne jądro, Thoth dał mu nowe z pestki granatu.

Jako mistrz słowa, ważną rolę Thoth odegrał także nieco wcześniej, podczas zdrady Setha i kluczową rolę grał w zmartwychwstaniu Ozyrysa. Izyda wprawdzie zdołała zebrać kawałki ciała swojego męża, ale bez zaklęcia, które podał jej Thoth, nie zdołałaby nigdy go wskrzesić. Drugie z kolei zaklęcie, również od Thotha, umożliwiło zapłodnienie Izydy przez teraz nieumarłego boga. Seth nie był zadowolony z tych kroków, ale pomoc Thotha była dla niego zbyt ważna, by mógł kręcić nosem (a raczej ryjem... lub cokolwiek tam Seth miał).

Jako bóg księżyca, Thoth miał też ważną rolę przy tworzeniu kalendarza. Otóż początkowo kalendarz składał się z 360 dni. Wówczas bóg ziemi Geb ożenił się ze swoją siostrą, boginią nieba, Nut, i spłodził piątkę dzieci. Jednak ich ojciec Szu, bóg powietrza, nie chciał dopuścić do kazirodczego związku toteż rozdzielił ich osobiście i trzymał z daleka. Szu na córkę rzucił klątwę: aby nigdy, przez żadne z 360 dni roku, nie mogła urodzić swojej piątki dzieci. Z pomocą przyszedł Thoth - gdy Nut się go poradziła, ten przedłużył rok o pięć dni. Następnie bogini nieba w każdy z tych pięciu dni rodziła po jednym dziecku, tworząc sławną piątkę - Ozyrysa, Izydę, Setha, Neftydę i Horusa Starszego.

Jak większość egipskich bogów, Thoth miał wiele form i innych bogów, z którym go utożsamiano, w odróżnieniu jednak od większości, zazwyczaj były to różne atrybuty jego osobowości, a nie synkretycznie zespojone inne bóstwa. Do takich atrybutów należał A'an, pawian i bóg równowagi, pilnujący wagi w zaświatach ważącej serca zmarłych, jedna z najpowszechniejszych jego twarzy, bądź Jah-Dżehuti, wojowniczy bóg księżyca i patron m.in. faraona Jahmesa. Samego Thotha pamiętano jednak głównie jako boga skrybów i twórcę języka i pisma, który nadał znaczenie słowom.

Na koniec pragnę wspomnieć, że Egipcjanie podzielali pogląd, który mocno udzielił się potem kulturze judeochrześcijańskiej, a mianowicie że słowo samo w sobie ma magię. To z Egiptu właśnie wywodził się koncept zaklęć i innych magicznych formuł, i to w Egipcie wymyślono współczesną formułę modlitw, która w istocie była formą zaklęcia. Jako pan słowa i pisma, Thoth sam dzierżył w sobie niesłychaną moc, która czyniła go niemal wszechpotężnym - jedynie Re i Ozyrys mogli równać się mu mocą, i to tylko dlatego, że władali wielkimi metafizycznymi terytoriami... które on sam mocą swojego słowa stworzył.
komentarze (3) | napisz komentarz
nie musisz się rejestrować!
Odyseja
© Archeos.pl | O serwisie | Kontakt |
Pliki Cookie
Używamy plików Cookie, aby ułatwiać korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych i reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Rozumiem