Pełny dostęp do zasobów serwisu
Niezarejestrowni goście mają pełny dostęp do zasobów serwisu. Mogą pisać komentarze, posty na forum, pobierać wszystkie zamieszczone w serwisie pliki i załączniki do wiadomości na forum. Zapraszamy!
Dlaczego tu jest reklama?
autor: Lodowax | napisano 16 stycznia 2009 o 19:25
czytano 17165 razy | średnia ocen: 5.36

Frazy rozweselające serce

Liryka przesycona intensywnością uczuć, mocą przeżyć uchwytna jest w większym wymiarze dopiero w okresie Ramessydzkim. Należą do niej mocno zabarwiona osobiście liryka religijna, rozbudowane pieśni harfiarzy i artystycznie ukształtowana liryka miłosna, która zazwyczaj występuje w formie cykli poetyckich.

Narodziny poezji miłosnej


Poezja miłosna jest gatunkiem pojawiającym się w państwie egipskim, jak można wywnioskować z zachowanych tekstów, dopiero w czasach Nowego Państwa. Co więcej, jest ona zaświadczona tylko w jednym ściśle ograniczonym przedziale czasowym, to znaczy od początku XIX dynastii do drugiej połowy XX dynastii. Gatunek ten nie był kontynuowany w późniejszym okresie, a przynajmniej nie znaleziono żadnych świadectw jego występowania, choć intensywność uczuć przemawiająca z wielu inskrypcji grobowych Okresu Późnego wykazuje pokrewieństwo pomiędzy epitafium, a poezją miłosną. Panuje na ogół zgodność, co do tego, że liryka miłosna nie mogła powstać przed środkiem XVIII dynastii, choć czasem za jej początki uważa się inskrypcje towarzyszące scenom muzycznym, tanecznym i bankietowym ze Starego Państwa. Wszystkie zachowane pieśni miłosne pochodzą z obszaru tebańskiego, z dużym prawdopodobieństwem z Dajr al-Madiny, z wyjątkiem Papirusu Harissa, który został znaleziony w pomieszczeniach towarzyszących Ramesseum.

Najstarszy papirus

Co do datowania poszczególnych manuskryptów panuje również daleko idąca zgodność. Najstarszym został uznany Papirus Harrisa, który został zapisany za wczesnej dynastii XIX, przypuszczalnie za panowania Sethiego I i prawdopodobnie jest zbiorem pieśni powstałych za późnej dynastii XVIII. Zawiera dwie dłuższe i dwie, fragmentarycznie zachowane, krótsze grupy pieśni miłosnych, przedzielone pochodzącą rzekomo z grobowca Intefa pieśnią harfiarza. Na tymże papirusie zapisano również dwa nowoegipskie opowiadania "Książę zaklęty" i "Zdobycie Joppe". Pierwsza grupa poematów, której tytuł nie został zachowany składa się z dziewięciu pieśni i traktuje o sile miłości. Druga to cykl ośmiu zwrotek, zatytułowany "Początek pieśni rozweselających serce". Trzecia część natomiast składa się z trzech pieśni, które zaczynają się zawsze, jak przygrywka od wymienienia kwiatu, czwarta część, niestety najgorzej zachowana, składa się najprawdopodobniej z dwóch pieśni. Dwie ostatnie grupy mają taki sam tytuł, jak druga.

Kairskie pieśni

Pieśni, funkcjonujące pod nowożytną nazwą "Dzbanek z Teb" lub Pieśni kairskie" (od miejsca przechowywania) zapisano na naczyniu, którego fragmenty odkryto w Dajr al-Madinie, a ostatecznie poskładano dopiero kilka lat temu. Pochodzą one z przełomu XIX i XX dynastii i zawierają dwie grupy poematów. Pierwsza składa się z trzech pieśni wygłaszanych przez uwodzącą młodą dziewczynę oraz czterech pieśni wzmocnionego miłością, uwiedzionego młodzieńca. Grupa ta została zatytułowana przez jednego z badaczy, jako "Przekraczanie". Druga grupa, składająca się z siedmiu pieśni włożonych w usta młodzieńca nosi współczesny tytuł "Siedem życzeń", pochodzący od swojego anaforycznego refrenu: "Ach, gdybym miał/był..." występującego w każdej z nich.

Papirus Chestera Beatty'ego I

Najważniejszym manuskryptem z liryką miłosną jest Papirus Chestera Beatty'ego I z czasów XX dynastii. Zawiera on trzy grupy pieśni, opowiadanie mitologiczne zatytułowane "Horus i Seth", hymny do Amona i te na cześć Ramzesa V. Pierwsza część zatytułowana została "Początek słów wielkiego rozweselenia serca" i zastosowano w nim grę słów z użyciem liczebników dla siedmiu numerowanych zwrotek (egip.hut). Druga grupa to pieśni powiązane w jedną całość z pomocą anaforycznego refrenu "Ach, gdybyś przybywał do siostry pospiesznie" i często tytułowany jest, jako "Trzy życzenia". Część trzecia natomiast ma egipski tytuł "Początek słodkich sentencji znalezionych w skrzyni na manuskrypty, które sporządził skryba nekropoli Nachtsobek" i zawiera siedem pieśni, których związek tematyczny nie do końca jest jasny: najpierw dwa poematy zredagowane na sposób magicznej instrukcji, mającej pomóc w uwiedzeniu, później cztery krótsze wyznania ofiar uwiedzenia i w końcu jedna, dosyć długa, "Skarga u wrót" odrzuconego kochanka. Cecha wyróżniającą ten trzeci zbiór jest postać Nachtsobka. Niektórzy z badaczy uważali go za autora poematów, jeśli byłoby tak w rzeczywistości, mielibyśmy pierwszego zachowanego z imienia twórcę poezji miłosnej. Jednakże w chwili obecnej większość egiptologów sądzi, że Nachtsobek był jedynie autorem manuskryptu, z którego skopiowano pieśni na Papirus Chestera Beatty'ego I.

Inne rękopisy

Kolejny zbiór znajduje się na Papirusie Turyńskim, datowanym na wczesną dynastię XX na podstawie paleografii hieratycznej. Stanowią go trzy, dosyć długie pieśni, które niegdyś zapewne były częścią większego zbioru, niezachowanego ze względu na stan manuskryptu. Tytuł egipski niestety nie zachował się, a zbiór współcześnie bywa określany jako "Pieśni ogrodowe" lub "Drzewa miłości", gdyż podmiotem lirycznym są tu kolejno: drzewo granatu, figowiec i sykomora, protektorzy miłości kochanków, a nie żadne z nich, jak w pozostałych miłosnych pieśniach. Poezja miłosna znana jest również z innych rękopisów. Jeden krótki i w dodatku niedokończony (być może celowo) czterowiersz stanowi fragment tekstu szkolnego na papirusie Anastasiego II. Pozostałe znajdują się na około dziesięciu ostrakach, odkrytych przeważnie w Dajr al-Madinie, lub przypuszczalnie stamtąd pochodzących. Zawierają co najwyżej cztery utwory, choć przeważnie po jednym, lub dwa i częstokroć ich stan zachowania nie pozwala na odczytanie całości pieśni. Precyzyjne datowanie każdego z nich nie jest możliwe, aczkolwiek jako grupę można je datować na czasy XIX, XX dynastii.

Język miłości


Pieśni miłosne zapisane są literackim językiem nowoegipskim, w jego odmianie nieużywanej w mowie potocznej, który wskazuje na cechy poetyckie i jest bardziej skomplikowany niż literacki język stosowany w nowoegipskich opowiadaniach. W poszczególnych zbiorach pieśni wykazuje on więcej lub mniej pozostałości klasycznego języka egipskiego, używanego jako język mówiony za czasów Średniego Państwa i w utworach literackich tamtego okresu.
komentarze (2) | napisz komentarz
nie musisz się rejestrować!
Epos o Gilgameszu
© Archeos.pl | O serwisie | Kontakt |
Pliki Cookie
Używamy plików Cookie, aby ułatwiać korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych i reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Rozumiem