Pełny dostęp do zasobów serwisu
Niezarejestrowni goście mają pełny dostęp do zasobów serwisu. Mogą pisać komentarze, posty na forum, pobierać wszystkie zamieszczone w serwisie pliki i załączniki do wiadomości na forum. Zapraszamy!
Dlaczego tu jest reklama?

Autor Wątek: Janus  (Przeczytany 22614 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Kalontas

  • Magnus Quizmagister
  • Moderator
  • Dyktator
  • ***
  • Wiadomości: 3080
  • Punkty wiedzy 96
  • Płeć: Mężczyzna
  • Magister Mythologiae Omniae
Janus
« dnia: 16.05.2009, 18:39:25 »
Trudno znaleźć w mitologii rzymskiej ważne bóstwo rodzimie rzymskie, które to zwie się kategorią dii indigestes. Jeśli już takie bóstwo można zidentyfikować, często jest one w wyniku późniejszej interpretacji z mitologią grecką identyfikowane z osobnym bogiem greckim, tracąc swój oryginalny charakter i nabierając charakterystyk swojego odpowiednika. Jednym z takich nielicznych bóstw, które były nie tylko rdzennie rzymskie, ale i nieprzetłumaczalne na mitologię grecką był Janus, jeden z pierwotnych bogów, zrodzonych z samego chaosu, bądź istniejących wręcz poza czasem, gdyż odpowiedzialny był za początek i koniec, strzegąc prawowitego momentu początku i końca świata, jak i wszystkich następnych. Mimo swojej protogenicznej roli, miał także historie analogiczne do innych antropomoricznych bogów.
obraz nr 1 ##
Podstawowym elementem ikonografii Janusa (i jego fundamentalną cechą charakterystyczną) było to, że miał dwie twarze - jedną z przodu głowy, drugą z tyłu. Dawało mu to wiele niecodziennych właściwości, gdyż spoglądał do przodu i do tyłu jednocześnie nie tylko w przestrzeni, ale w czasie, znając przeszłość i przyszłość. Przez to wiele wyroczni rzymskich odwoływało się do Janusa po jego wróżby. Wiązało się to także z jego cechą jako protogenosa - strażnika początku i końca wszystkiego, nawet świata. Znał dobrze początek i koniec wszystkiego co istnieje, toteż sam ten koniec czasem sprowadzał. Niestety, z tym wiąże się także pewna wada - Janus nie mógł spoglądać tylko na jedną rzecz - teraźniejszość. Tak jak nie widział więc co ma pod nogami, nie widział też tego co go obecnie otacza, przez co gubił się nieco w skomplikowanym świecie śmiertelników, tak przywiązanym do teraźniejszości. Kto go jednak takim stworzył, i po co, niewiadomo. Być może sam sobie nadał takie obowiązki, a być może Rzymianie teoretyzowali istnienie jakiejś jeszcze wyższej niepojmowalnej rozumem siły.

Gdy na świecie już pojawili się sami śmiertelnicy, zaczęli oddawać cześć Janusowi jako bogu wszelkich progów i rozstajów, wszelkich przejść i drzwi. Tak więc mini-ołtarzem Janusa były nawet każde drzwi w domu, a hołd mu oddawano na progu ważnych wydarzeń życiowych - takich jak narodziny dziecka, dorosłość, ślub, śmierć. Wszystko to było dla Rzymianina tylko progiem, przejściem z jednego stanu w drugi, gdyż zamykało się to w niekończącym cyklu, którego pilnował ze swojego punktu widzenia Janus. W końcu, jemu poświęcono pierwszy miesiąc roku, próg między starym rokiem, a nowym, czyli styczeń - po łacinie januarius.

Widzenie przeszłości i przyszłości bez widzenia teraźniejszości bywa czasem dość kłopotliwe. Otóż gdy któregoś razu spojrzał na pomniejszą nimfę Carnę (Nereidę?), ujrzał jaka była piękna w przeszłości, i jej status jako bogini w przyszłości. Ze względu na te dwa fakty, postanowił wziąć sobie tą nimfę za kochankę, ruszając za nią w pościg. Carna skutecznie uciekała przez jakiś czas, ale ostatecznie Janus przewidział dokąd pobiegnie i ją w tym uprzedził. Na miejscu w końcu zgodziła się z nim być, biorąc sobie siedzibę w pobliżu Tybru. Janus nagrodził ją (nie) byle jak - uczynił ją boginią klamek. Szczerze mówiąc, autor tego artykułu już wolałby pozostać pomniejszą nimfą. Wówczas też Carna zyskała nowe imię, Cardea.

Ostatnia ważna historia z udziałem Janusa wiąże się z początkami Rzymu. Gdy Romulus dopiero pozbył się swojego brata i założył fundamenty Rzymu, brakowało młodemu narodowi kobiet i Romulus postanowił je zdobyć w nieco nielegalny sposób. Napadł na obóz Sabinów i porwał ich kobiety, nie zważając na to, że Sabinowie właśnie obchodzili święto Janusa. Choć oba ludy zdołały już zawrzeć pokój, Janus spojrzał na swoją świątynię po dłuższym czasie i zobaczył desekrację - jak zwykle - z opóźnieniem. Wielce oburzony, zaczął powodować wybuchy wulkaniczne i trzęsienia ziemi, wyjaśniając swoje motywacje dopiero po przyzwaniu przez Romulusa. Gdy protoplasta Rzymian wyjaśnił, że już dawno zawarto pokój, Janus zażądał w zadośćuczynieniu aby drzwi do jego świątyni były zawsze otwarte w czasie wojny, aby mógł widzieć na bieżąco co się dzieje. Tak też Rzymianie robili aż do upadku swojego imperium. Drzwi były zamknięte tylko w czasie pokoju, czyli bardzo rzadko, co wiele mówi o samych Rzymianach.

Offline Thor

  • Bóg grzmotów
  • Senator
  • ******
  • Wiadomości: 247
  • Punkty wiedzy 11
  • Płeć: Mężczyzna
  • Þórr
Odp: Janus
« Odpowiedź #1 dnia: 16.05.2009, 23:31:31 »
Ha, klamki, genialna dziedzina. Poza tym, ciekawy bożek. Nie miał żadnych odpowiedników w innych krajach? Zazwyczaj to nie jest przez kalkowanie mitologii, jak Kalontas mówił kiedyś, ale przez wywiedzenie się ze wspólnego korzenia. Czy korzeń który zapoczątkował Janusa nie dał też innego boga gdzie indziej?

Offline Kalontas

  • Magnus Quizmagister
  • Moderator
  • Dyktator
  • ***
  • Wiadomości: 3080
  • Punkty wiedzy 96
  • Płeć: Mężczyzna
  • Magister Mythologiae Omniae
Odp: Janus
« Odpowiedź #2 dnia: 16.05.2009, 23:48:54 »
Trudno ustalić korzeń, z którego mógłby się wywodzić Janus. Jeśli jest jakiś, to zapewne jest to ten sam, co Jupitera, a więc i Zeusa, tylko inaczej rozwinięty po rozdwojeniu, dosłownym i przenośnym.

 

W szybkiej odpowiedzi możesz użyć kodów BBC i uśmieszków tak jak przy normalnej odpowiedzi.

Nazwa: Email:
Weryfikacja:
Wpisz litery widoczne na obrazku
Posłuchaj liter / Prośba o inny obrazek
Wpisz litery widoczne na obrazku:
Napisz literami ile to jest trzy dodac szesc(napisz malymi literami bez polskich znakow):
Napisz literami ile to jest trzy dodac cztery (napisz malymi literami bez polskich znakow):
Napisz literami ile to jest szesc odjac dwa (napisz malymi literami):

Pliki Cookie
Używamy plików Cookie, aby ułatwiać korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych i reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Rozumiem