Pełny dostęp do zasobów serwisu
Niezarejestrowni goście mają pełny dostęp do zasobów serwisu. Mogą pisać komentarze, posty na forum, pobierać wszystkie zamieszczone w serwisie pliki i załączniki do wiadomości na forum. Zapraszamy!

Autor Wątek: Alfabet fenicki  (Przeczytany 39621 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Kalontas

  • Magnus Quizmagister
  • Dyktator
  • ************
  • Wiadomości: 3080
  • Punkty wiedzy 96
  • Płeć: Mężczyzna
  • Magister Mythologiae Omniae
Alfabet fenicki
« dnia: 10.07.2009, 19:28:05 »
W dzisiejszych czasach ludzkość używa wielu różnych alfabetów do zapisu swoich myśli i słów - od łacińskiego, jednego z najlepiej rozpoznawalnych, przez grekę, cyrylicę, alfabet arabski, hebrajski, czy skrypt devanagari. Mimo tego, niewielu sobie jednak zdaje sprawę, że większość współcześnie używanych alfabetów ma ostatniego wspólnego przodka w skrypcie o którym w szkołach się ledwo przebąkuje jako bezpośrednim poprzedniku alfabetu greckiego. Mowa mianowicie o alfabecie fenickim, którego to spadkobiercami i "potomkami" są niemal wszystkie obecnie używane alfabety, z wyjątkiem pism ludów przez większość czasu celowo izolowanych od wpływów zachodu, takich jak choćby skrypty inuicki, cherokee czy chiński system ideograficzny.

Mniej więcej w XI wieku p.n.e. na terenie Fenicji doszło do ewolucji jednego z najstarszych alfabetycznych systemów pisma, pierwotnego skryptu proto-kanaanejskiego. Fenicjanie, choć nie odróżniali samych siebie od Kanaanejczyków (nazywali tak samych siebie), wypracowali własny alfabet (ochrzczony nazwą "abjad"), który był dla nich praktyczniejszy i pożyteczniejszy w ich wyprawach handlowych i nadawał się do szybszego zapisu. Jak większość znanych alfabetów semickich, zapisywał on niemal wyłącznie spółgłoski.
obraz nr 1 ##
Fonetyczny system alfabetu fenickiego dla ówczesnych władców, którym zależało przede wszystkim na nabijaniu prywatnej kabzy, był błogosławieństwem, którego zaczęli powszechnie używać w odwiedzanych krajach. Jednym z bezpośrednich i najjaśniejszych spadkobierców tego systemu był alfabet grecki, który Grecy zmodyfikowali tylko nieznacznie, między innymi zapisując dodatkowo samogłoski, co stało się konwencją w wielu innych wywodzących się od greckiego alfabetach - łacinie, cyrylicy czy futharku. Dopiero w tych krajach rozpowszechnienie się łatwiejszego do zapamiętania systemu piśmienniczego postrzeżono jako zamach na władzę i jej monopol na informację i pismo. Mimo tego, rozwoju nowego pisma nie udało się zatrzymać.

Alfabet fenicki rozpowszechnił się też w drugim kierunku, stając się bezpośrednim przodkiem alfabetu aramejskiego, z którego wyewoluowały współczesne systemy arabski, hebrajski, czy devanagari, a nawet tak odległe skrypty jak tradycyjny system mongolski (choć Mongołowie podczas słynnych najazdów w XII-XIII wieku zapewne nie mieli pojęcia że używają pisma o wspólnych korzeniach z "kanciastym" pismem Europejczyków). Tymczasem, w miarę upływu czasu i upadku znaczenia samej Fenicji, rdzenny alfabet fenicki zaczął tracić na znaczeniu. Ostatnie użycie tego alfabetu datuje się na czasy upadku Kartaginy, kiedy to i tak był już silnie zmodyfikowany od "klasyki".
obraz nr 2 - Alfabet fenicki i jego najbardziej znani spadkobiercy, kolejno od lewej do prawej łaciński, grecki, fenicki, hebrajski i arabski ## 2
Alfabet fenicki świat ujrzał ponownie dopiero w XIX w.n.e. gdy francuscy archeologowie odkopali inskrypcje w nim w ruinach fenickich miast-państw. Początkowo uznano to za deformację systemu egipskiego, bądź wczesną wariację pisma demotycznego, z czasem jednak udało się odcyfrować (poprzez zapisany tym alfabetem tekst w języku hebrajskim) prawdziwe znaczenie, co doprowadziło do nielada szoku. Na tym kończy się skrócona historia fenickiego alfabetu takim, jakim znamy go dziś.

Skrypt ten używał podobnie jak wywodzące się z niego grecki czy hebrajski systemu nazewnictwa liter, których to nazwy wywiedziono od zwierząt, przedmiotów i innych konceptów, o ile to tylko ich nazwy zaczynały się na dalą literę. Np. "aleph" nazwano od słowa oznaczającego wołu. W przeciwieństwie jednak do tamtych systemów, litery nie były jednocześnie używane jako cyfry, a system liczbowy Fenicjan przypominał odpowiednio uporządkowany system kresek.

Co ciekawe, prawdopodobnie jedynym współczesnym w pełni niezależnym systemem piśmienniczym (tj. nie wywodzącym się od fenickiego) jest system chiński i jego "potomkowie". Sugerowane są związki z tak odległymi skryptami jak niektóre pomniejsze hinduskie, mongolskie, a nawet koreański hangul miał leżeć pod dużym wpływem, poprzez Indie. Trudno powiedzieć, co zaważyło na tak szalonej popularności "abjadu", ale z pewnością nie może odmówić inwencji jego pierwotnym twórcom, których imiona niestety nie dotrwały do dziś.

Plazzek

  • Gość
Odp: Alfabet fenicki
« Odpowiedź #1 dnia: 17.01.2013, 10:16:58 »
Alfabet fenicki nie mógł być ochrzczony mianem "abjad", bo 1. jeszcze wtedy nie było chrztu  ;) 2. nazwa "abjad" to abecadło po arabsku.

Szalona popularność alfabetu wiąże się z tym, że jest bardzo łatwy do opanowania przez masy (co zresztą podkreślone jest nieco wcześniej). Prosta (na ogół) odpowiedniość między literami a dźwiękami czyni z niego sprawniejszy środek komunikacyjny niż pisma obrazkowe, hieroglificzne czy klinowe. Zmiejsza się wskutek tego rola pisarzy i kapłanów.

Artykuł nie wyjaśnia związku pisma alfabetycznego z nabijaniem własnej kabzy przez władców. W tym samym akapicie nie jest jasne, w jakich krajach postrzeżono nowe pismo jako zamach.

 

W szybkiej odpowiedzi możesz użyć kodów BBC i uśmieszków tak jak przy normalnej odpowiedzi.

Nazwa: Email:
Weryfikacja:
Wpisz litery widoczne na obrazku
Posłuchaj liter / Prośba o inny obrazek
Wpisz litery widoczne na obrazku:
Napisz literami ile to jest cztery odjac trzy (napisz malymi literami bez polskich znakow):
Napisz literami ile to jest trzy dodac cztery (napisz malymi literami bez polskich znakow):

Pliki Cookie
Używamy plików Cookie, aby ułatwiać korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych i reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Rozumiem