Pełny dostęp do zasobów serwisu
Niezarejestrowni goście mają pełny dostęp do zasobów serwisu. Mogą pisać komentarze, posty na forum, pobierać wszystkie zamieszczone w serwisie pliki i załączniki do wiadomości na forum. Zapraszamy!
Dlaczego tu jest reklama?

Autor Wątek: Uruk  (Przeczytany 26510 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Kalontas

  • Magnus Quizmagister
  • Dyktator
  • ************
  • Wiadomości: 3080
  • Punkty wiedzy 96
  • Płeć: Mężczyzna
  • Magister Mythologiae Omniae
Uruk
« dnia: 12.08.2009, 20:04:25 »
Trudno się zdecydować w jaki sposób zacząć artykuł o tak ważnym mieście Mezopotamii, jakim było Uruk. Czy zacząć może od mitu, o tym jak Enmerkar, syn Mesz-ki-ang-gaszera z Kisz, zgodnie z pozwoleniem od władców Kisz przybył na to żyzne wówczas miejsce nad Eufratem i założył zalążki miasta, które Sumerowie wówczas zwali "Unug"? Może jednak dużo lepszym początkiem dla takiego artykułu będzie wersja stricte historyczna, opowiadająca o tym jak dwa osiedla, Anu i Eanna, połączyły się pod koniec okresu Eridu i stworzyły jeden z największych i najsilniejszych ośrodków miejskich Sumeru? No cóż, wygląda na to, że obie te wersje udało mi się zawrzeć w wejściu. Oto więc Uruk, jedno z czołowych miast-państw Sumeru.

Zgodnie z tym co odkryli archeologie, początki Uruk sięgają aż około 5000 r.p.n.e. Wtedy to doszło do połączenia dwóch mniejszych, położonych blisko siebie ośrodków. Jeden z nich, Eanna, poświęcony był bogini Inanie, bogini płodności i skupiony był wokół jej wielkiej świątyni. Drugim z tych ośrodków było Anu, poświęcone bogu o tym samym imieniu, także skupiony wokół świątyni. Trudno określić co popchnęło te dwa proto-miasta do zjednoczenia - być może zagrożenie z pustyni, być może potrzeby ekonomiczne, a może mariaż polityczny. W każdym bądź razie, powstał silny ośrodek, który tak swoim rozmiarem, jak i potęgą ekonomiczną przewyższył większość innych takich ośrodków w całym Sumerze.

Według mitu władcą Eanny miał być niejaki Enmerkar, syn Mesz-ki-ang-gaszera, który koronę otrzymał od dynastii z Kisz. Enmerkar miał właśnie doprowadzić do połączenia z Anu i z wrodzonej skromności pozwolił na nazwanie miasta od jednej z archaicznych nazw drugiego miasta, czyli Unug (nazwa ta dopiero w czasach akadyjskich wyewoluowała w "Uruk"). W tym początkowym okresie Uruk od razu zaczęło się wyróżniać, ale okres jego świetności miał dopiero nadejść po zakończeniu okresu Eridu.

Innymi wartymi wspomnienia władcami Uruk byli z pewnością Lugalbanda, Dumuzid, i w końcu Gilgamesz, legendarny król-heros, słynny ze swojego własnego eposu, który chyba jako jeden z niewielu mezopotamskich jest dziś powszechnie znany. Początkowo Gilgamesz miał być tyranem dla swoich poddanych, ale pod wpływem niezwykłej przyjaźni z Enkidu zmienił się diametralnie i wprowadził Uruk w okres świetności.

Zdaje się, że mity są w tym wypadku odzwierciedleniem rzeczywistości, a przynajmniej jej części. Po przejściu przez okres Eridu i Ubaidzki, miasto naprawdę rozkwitło około tysiąc lat po założeniu. Zaczął się wtedy okres, kiedy ogromne - jak na tamte czasy - miasto dominowało nad dużo mniejszymi, najwyżej 10-hektarowymi miasteczkami. Wówczas rozwinęły się pierwsze na świecie przykłady architektury monumentalnej, a także Uruk rozpoczęło dalszy rozwój, zakładając kolonie od północnej Mezopotamii aż po Syrię. Mieszkańców Uruk wówczas pogrupowano według uprawianych przez nich zawodów i rozmieszczono w odpowiednich osiedlach, zapewniając porządek. Budowę legendarnych murów (przypisywanych Gilgameszowi) datuje się jednak dopiero na koniec tego okresu świetności, około 3100 r, zapewne wymuszone najazdami z zewnątrz.

Trzecie tysiąclecie p.n.e. było dla Uruk bardzo trudnym okresem. Nie tylko inne ośrodki zdołały już urosnąć w siłę i rywalizować z Uruk w handlu, ale nadchodzące najazdy spowodowały, że władza centralna w mieście upadła i miasto popadło pod kontrolę Kisz. Wprawdzie po kolejnych stuleciach zdołało się jeszcze wyzwolić z objęć sąsiada, ale nie na długo. Przez cały ten tysiąc lat Uruk wciąż zmieniało ręce, żonglując między niezależnymi rządami, władzą Kisz, lub władzą niedalekiego Ur.
obraz nr 1 - Świątynia Irigal ## 1
Ostatecznie, Uruk wpadło wraz z Ur w ręce Sargona z Akadu, który w błyskawicznym tempie podbił większość Sumeru. W tym okresie doszło do ostatecznego końca niezależności Uruk, chociaż jeszcze kilkukrotnie miasto przeżywało okresy renesansu gospodarczego. Przez większość czasów babilońskich było w okresie regresu, ale wraz z jednym z kolejnych najazdów asyryjskich, uczyniono je stolicą prowincji, co pozwoliło na kolejny okres rozwoju. Nie trwał on - jak zwykle - długo, gdyż wraz z upadkiem Asyrii, miasto zaczęło powoli pustoszeć. Choć wciąż było zamieszkane w czasach Seleucydów i Partów, znane wówczas jako Orchoe, jego popularność zaczęła powoli zanikać. W czasach Sasanidów ostatecznie zaczęło niszczeć, a podczas najazdu Arabów około VII w.n.e. było już tylko ruiną.

Uruk było jednym z miast, które przetrwały najdłużej w historii. Jedno z jego składników, Unug-Kalaba, odgrywało ważną rolę jeszcze w epoce Eridu, a miasto jeszcze około 300 r.n.e. wciąż było zamieszkane. W czasie szczytu świetności, około 2900 r.p.n.e. prawdopodobnie mieszkało tam od 50 do 80 tysięcy mieszkańców. Dopiero liczne najazdy na Sumer od strony Elamu i wynikające z tego wewnętrzne potyczki ukróciły ten okres i doprowadziły Uruk do smutnego końca.

Uwagę na Uruk zwrócono ponownie około 1849 roku, kiedy William Kennet Loftus po raz pierwszy od wieków zainteresował się pozostałościami miasta i rozpoczął wykopaliska. Od jego czasów odkopano nie tylko kilka wielkich świątyń, które lepiej pozwoliły nam poznać obyczaje i wierzenia starożytnych Sumerów, ale także odkopano słynną sumeryjską listę królów, która podaje nam imiona wszystkich ważniejszych władców Sumeru z tamtego okresu, włącznie z Utnapisztim, Enmerkarem, Gilgameszem, czy Agą z Kisz. Miasto miało jeszcze inny ważny impakt na współczesny świat - od słowa "Uruk" powstało perskie słowo na określenie południowej Mezopotamii, które wyewoluowało w arabskie al-Iraq, a stąd powszechna dziś nazwa "Irak".

Elleth

  • Gość
Odp: Uruk
« Odpowiedź #1 dnia: 30.12.2010, 18:40:23 »
Bardzo ciekawy artykuł. Fajnie, że w dzisiejszych czasach, kiedy ludzie wolą spędzać wolny czas w centrach handlowych, są jeszcze jednostki, które interesują się rzeczami tak ciekawymi jak historia starożytna :)

Ciekawie

  • Gość
Odp: Uruk
« Odpowiedź #2 dnia: 02.11.2011, 14:49:57 »
Ciekawie napisany artykuł, rzeczywiście, mało ludzi poświęta czas tak ważnym rzeczom, jak historia starożytna, nasza matka.

 

W szybkiej odpowiedzi możesz użyć kodów BBC i uśmieszków tak jak przy normalnej odpowiedzi.

Nazwa: Email:
Weryfikacja:
Wpisz litery widoczne na obrazku
Posłuchaj liter / Prośba o inny obrazek
Wpisz litery widoczne na obrazku:
Napisz literami ile to jest cztery odjac trzy (napisz malymi literami bez polskich znakow):
Jakie miasto jest stolica polski (napisz malymi literami bez polskich znakow):
Napisz literami ile to jest szesc odjac dwa (napisz malymi literami):

Pliki Cookie
Używamy plików Cookie, aby ułatwiać korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych i reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Rozumiem